Αριστερά και μετανάστευση

Το ακόλουθο άρθρο του ιταλού δημοσιογράφου και συγγραφέα Μάρκο ντ’ Εραμο δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Micromega» και το παραθέτω όπως μου εστάλη ταχυδρομικά από φίλο και συναγωνιστή σαν εισαγωγή της συζήτησης (έστω και με μορφή μονολόγου…) που θα ακολουθήσει τις επόμενες μέρες.

Για την αριστερά η μετανάστευση φαίνεται να μην αποτελεί πρόβλημα. Την θεωρεί μιαν αναπόφευκτη διαδικασία που θα βρει από μόνη της τη λύση της. Και σκέφτεται ότι όποιος αναρωτιέται για τη μετανάστευση και τις επιπτώσεις της είναι γι’ αυτό το λόγο ρατσιστής.

Το θέμα όμως είναι αρκετά πιο αμφίσημο απ’ όσο φαίνεται από πρώτη άποψη. Και αυτό το γνώριζαν πολύ καλά οι θεμελιωτές του εργατικού κινήματος. Αυτοί γνώριζαν πολύ καλά ότι είναι τα αφεντικά, οι καπιταλιστές, εκείνοι που πιέζουν υπέρ της ανεξέλεγκτης μετανάστευσης. Για τους καπιταλιστές οι μετανάστες αποτελούν τον τέλειο «εφεδρικό βιομηχανικό στρατό», το ιδεώδες εργαλείο για να περιορίζουν τις διεκδικήσεις των εργαζομένων και να μειώνουν τους μισθούς τους.

Το 1891, η κόρη του Καρλ Μαρξ Ελεονόρα έγραφε στον αμερικανό συνδικαλιστή Σάμουελ Κόμπερς: «Το πιο άμεσο ζήτημα είναι να εμποδίσουμε την εισαγωγή παράνομης εργασίας από τη μια χώρα στην άλλη, δηλαδή εργαζόμενοι οι οποίοι δεν γνωρίζουν τις συνθήκες της ταξικής πάλης σε μιαν ορισμένη χώρα να εισαχθούν από τους καπιταλιστές σε αυτή τη χώρα, για να μειώσουν τους μισθούς ή να επιμηκύνουν τους χρόνους εργασίας ή και για τα δύο».

Η ολική απορρύθμιση της μετανάστευσης αντιπροσωπεύει μιαν αληθινή πανάκεια για το μεγάλο κεφάλαιο. Από οικονομική και κοινωνική άποψη συμπιέζει μισθούς και διεκδικήσεις και αποδυναμώνει το μέτωπο των εργαζομένων.

Ενώ από πολιτική άποψη παροξύνει τον εσωτερικό ανταγωνισμό μεταξύ των λαϊκών στρωμάτων (τους περίφημους «πολέμους στους κόλπους του λαού») για πολύτιμους πόρους, όπως κατοικίες, σχολεία για τα παιδιά, κρεβάτια στα νοσοκομεία, στρέφοντας την κοινωνική δυσαρέσκεια προς τη δεξιά και μετατρέποντας σε υστερία την αγωνία για ασφάλεια.

Μπροστά σε αυτή την κατάσταση, η αντίδραση της αριστεράς είναι εκείνη που ο Καρλ Μαρξ μισούσε περισσότερο, δηλαδή είναι η αντίδραση των «ευγενικών ψυχών», για τις οποίες είναι βλάσφημο και το να θέτει κανείς το ζήτημα.

Ιδού όμως το παράδοξο, μια απορία που η ίδια η αριστερά κρύβει ντροπαλά κάτω από το χαλί της: εμείς είμαστε ενάντια στο laissez-faire σε όλα τα πεδία, παλεύουμε ενάντια στην απορρύθμιση σε κάθε τομέα της κοινωνικής ζωής, αλλά σε ένα σημείο τρέφουμε μιαν απόλυτη και φανατική πίστη στο laissez-faire και αυτό είναι η μετανάστευση. Νομίζουμε ότι γι’ αυτό το θέμα το μοναδικό πράγμα που πρέπει να κάνουμε είναι να μην κάνουμε τίποτα.

Έτσι παρακολουθούμε μια διπλή ανωμαλία: η δεξιά είναι υπέρ της ελεύθερης κυκλοφορίας των πάντων, πλην των ανθρώπινων υπάρξεων. Η αριστερά είναι υπέρ του προγραμματισμού των πάντων, αλλά όχι της ανθρώπινης γεωγραφίας μας. Εμείς θεωρούμε ότι η πολιτική μπορεί να κυβερνάει όλα τα πεδία της κοινωνίας, από την εκπαίδευση ως την υγεία, αλλά θεωρούμε προσβλητικό να κυβερνάει τη μετανάστευση.

Αντιλαμβάνομαι ότι το να διεισδύσουμε σε αυτή την περιοχή είναι αρκετά ριψοκίνδυνο, εξαιτίας της πιθανής διολίσθησης στην ξενοφοβία, εξαιτίας του «ανθρωπολογικού προστατευτισμού» στον οποίο κινδυνεύουμε να οδηγηθούμε. Αλλά το να μην αντιμετωπίζουμε αυτό το ζήτημα είναι αρκετά πιο επικίνδυνο, σχεδόν αυτοκτονικό. Η μεταναστατευτική αναρχία καταλήγει πράγματι στη χειρότερη δυνατή κατάσταση, εκείνη στην οποία διαιωνίζεται ο φαύλος κύκλος παρανομία/καταπίεση και στην οποία το κράτος που φιλοξενεί μετανάστες δεν κάνει τίποτα για να προετοιμάσει κατοικίες, υποδομές, υπηρεσίες, σχολεία, νοσοκομεία, για να καταστήσει δηλαδή δυνατή την ενσωμάτωση (όχι την αφομοίωση, που είναι διαφορετικό πράγμα) των μεταναστών.

Σε αυτή την κατάσταση, το εκλογικό σώμα έχει μπροστά του δυο παρατάξεις: η μια που δίνει στο πρόβλημα μια βάρβαρη και επιπλέον υποκριτική απάντηση, δεδομένου ότι καμία κοινωνία, όσο πλούσια και αν είναι, δεν μπορεί να κάνει χωρίς μετανάστες· η άλλη παράταξη, η οποία αντίθετα αρνείται την ίδια την ύπαρξη του προβλήματος ταλαντευόμενη πάντοτε ανάμεσα σε δύο άκρα.

Το ένα, διαδεδομένο κυρίως στη λεγόμενη «ριζοσπαστική» αριστερά, είναι το χωρίς διάκριση χαρωπό άνοιγμα, που παρουσιάζεται ως «φιλοξενία» (ακριβώς όπως ο ριγκανισμός έβλεπε το κλείσιμο των ψυχιατρείων ως απλό πέταγμα των ψυχικά ασθενών στο δρόμο). Το άλλο, που κυριαρχεί στη «μετριοπαθή» αριστερά, είναι ένας αδύναμος μιμητισμός, ο οποίος ακολουθεί από κοντά την ξενόφοβη δεξιά, αλλά το κάνει πιο φιλεύσπλαχνα: «παρακαλώ, όχι με τόσο βάρβαρο τρόπο, με λιγότερη σκληρότητα, αν έχετε την καλοσύνη».

Κανείς όμως δεν προτείνει μια πολιτική για τη μετανάστευση. Δηλαδή ένα όραμα του μέλλοντος (τι τύπο κοινωνίας θέλουμε), ένα σύνολο μέτρων, αποφάσεων, νόμων, συμπεριφορών, εκστρατειών για τον προσανατολισμό και την αποδέσμευση της κοινής γνώμης από τη ρατσιστική επιρροή, για να κάνουμε έτσι ώστε οι μετανάστες να μην θεωρούνται μόνο ως κακότυχοι ταλαίπωροι που πρέπει να τους εκμεταλλευόμαστε -δηλαδή «εφεδρικός βιομηχανικός στρατός», που διατηρεί το προλεταριάτο «μέσα στα όρια που ταιριάζουν απόλυτα με τη λαχτάρα για εκμετάλλευση και τη μανία για κυριαρχία του κεφαλαίου» (Μαρξ)- ούτε ως διαφορετικοί από μας, που πρέπει μόνο να ανεχόμαστε και να υπομένουμε, αλλά ως μια επένδυση για το μέλλον.

Και, όπως κάθε επένδυση, ως κάτι που πρέπει να προγραμματίσουμε, να αξιολογήσουμε, να σχεδιάσουμε. Με την ιδέα ότι δεν μπορούμε να προσκαλούμε σε γεύμα ανοίγοντας απλώς την πόρτα του σπιτιού μας. Αλλά δεν μπορούμε ούτε και να προσφέρουμε ένα καλό φαγητό, αν δεν έχουμε τουλάχιστον μια ιδέα για τον αριθμό των συνδαιτυμόνων (…).*

Advertisements

About Λαυρέντης

Ειδικεύομαι στις εμπρηστικές παρεμβάσεις. Μετά από χρόνια blogging (Δεκέμβρης 2004) και κανά 5άρι διαφορετικές persones ψιλοβαριέμαι. Πιστεύω στην αρχή της εντροπίας και περιμένω (δεν εύχομαι...) την ολοκληρωτική κατάρευση για να ελπίσω σε αναγέννηση. Τα μεγάλα είναι θέμα επιλογής. Στα μικρά μας σέρνουν οι περιστάσεις και τα συμφραζόμενα... Δείτε όλα τα άρθρα του/της Λαυρέντης

5 responses to “Αριστερά και μετανάστευση

  • Λαυρέντης

    Σ’ ευχαριστώ φίλε εξαποδώ για το λινκ!

    Πράγματι μπήκε και ο Ρούντι στο σωστό δρόμο και χαίρομαι. Λέει βέβαια αυτά που λέγαμε εμείς προ 5ετίας (όταν το πρόβλημα δεν είχε τις σημερινές διαστάσεις) αλλά στο σωστό δρόμο.

    Εκείνο που με στενοχωρεί με όλους εκείνους που έχουμε μοιραστεί απόψεις και αντιλήψεις και νοοτροπίες, λειτουργούν στο ζήτημα – και όχι μόνο – σαν ιατροδικαστές που ερευνούν τα αίτια θανάτου και δεν προβλέπουν, παρ’ ότι δεν τους λείπουν τα αναλυτικά εργαλεία. Κάτι σαν τους οικονομολόγους που μας λένε γιατί αποτύχαμε και δεν μιλούσαν όταν πηγαίναμε στην καταστροφή. Η αριστερά όμως – και ξέρω ότι συμφωνείς – δεν υπάρχει μόνο για να κάνει την αυτοκριτική της μετά την ήττα…

  • Αριστερά και Μετανάστευση « Το ιστολόγιο του έξ' από δώ

    […] Το πρώτο, ομότιτλο με τη σημερινή δημοσίευση, είναι ένα άρθρο του ιταλού δημοσιογράφου και συγγραφέα Μάρκο ντ’ Εραμο, το οποίο δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Micromega» και το αλίευσα ΕΔΩ. […]

  • Λαυρέντης

    Μάιος 2006

    Όσο πιο ελεύθερη είναι η αγορά τόσο πιο σκλάβοι γίνονται οι άνθρωποι. Η «ελεύθερη αγορά εργασίας» ( «τα ανοικτά σύνορα») αποτελεί τη μεγαλύτερη απειλή για το ευρωπαϊκό προλεταριάτο.

    Στρατηγική επιδίωξη των Ευρωπαίων καπιταλιστών είναι η αντικατάσταση των Ευρωπαίων εργατών από τριτοκοσμικούς εργάτες: Αυτό αποτελεί ένα από τα πιο μεγάλα και τα πιο δραματικά ταξικά ζητήματα της εποχής μας.

    Το πρόβλημα με τους εισαγόμενους τριτοκοσμικούς εργάτες δεν είναι μόνο η αύξηση της ανεργίας, η κατάρρευση των μισθών και των εργασιακών κατακτήσεων. Είναι ένα πρόβλημα πιο στρατηγικό: Η δραματική πτώση της ταξικής πολιτικής συνείδησης, που κυριολεκτικά διαλύει κάθε δυνατότητα πάλης των Ευρωπαίων εργατών κατά των σημερινών σαρωτικών επιθέσεων του κεφαλαίου.

    Πολλοί «αριστεροί» λένε: «Και οι ξένοι είναι εργάτες, οπότε, βιώνοντας την ίδια ταξική καταπίεση με τον Ευρωπαίο εργάτη, θα αποκτήσουν και αυτοί ταξική συνείδηση».

    Πίσω από τέτοιου είδους απλουστευτικές αντιλήψεις κρύβεται μια οικονομίστικη διαστρέβλωση του μαρξισμού.

    Η ταξική συνείδηση δεν είναι η άμεση αντανάκλαση των οικονομικών σχέσεων. Δεν γεννιέται αυτόματα από την καταπίεση και εξαθλίωση. Συχνά μάλιστα συμβαίνει και το αντίθετο: Η οικονομική και κοινωνική εξαθλίωση οδηγεί και στην εξαθλίωση της συνείδησης.

    Η απόκτηση της ταξικής συνείδησης είναι μια διαδικασία διαλεκτική. Το πολιτικό, αλλά και το πολιτισμικό στοιχείο, η αγωνιστική ιστορία, αλλά ακόμα και αυτές οι εθνικές παραδόσεις παίζουν αποφασιστικό ρόλο στη δημιουργία της ταξικής συνείδησης.

    Τα παραδείγματα είναι άφθονα. Οι αφρικανικοί και ασιατικοί λαοί, που κατά γενική ομολογία είναι οι πιο καταπιεσμένοι του κόσμου, δεν διαθέτουν τα πιο δυναμικά εργατικά κινήματα.

    Οι ΗΠΑ, η πιο ισχυρή οικονομικά χώρα του πλανήτη και το εργατικό κίνημα εκεί είναι πολύ πίσω από αυτό της Ευρώπης. Στην Ιαπωνία, άλλη ισχυρή οικονομική χώρα, σχεδόν ανύπαρκτο.

    Οι Τούρκοι που μετανάστευσαν στη Γερμανία εδώ και δεκαετίες, όχι μόνο δεν επηρεάστηκαν σε τίποτα από το υψηλότατο ταξικό επίπεδο των Γερμανών εργατών, όχι μόνο δεν έπαιξαν ποτέ κάποιο ρόλο στο γερμανικό εργατικό κίνημα, αλλά σήμερα βρίσκονται και σε χειρότερη κατάσταση ταξικού επιπέδου από την εποχή που μετανάστευσαν. Το ίδιο ισχύει, σε πολύ μεγάλο βαθμό, για τους Ασιάτες της Αγγλίας και τους Αφρικανούς της Γαλλίας.

    Συνεπώς, το στοιχείο της ταξικής καταπίεσης από μόνο του δεν φτάνει. Το ευρωπαϊκό προλεταριάτο, για να φθάσει στο σημείο να είναι με διαφορά το πιο συνειδητό, το πιο αγωνιστικό και το πιο πολιτικοποιημένο του κόσμου, πέρασε μια πορεία διαμόρφωσης που κράτησε σχεδόν δύο αιώνες: από τις πρώτες αστικές επαναστάσεις, την ίδρυση μαζικών συνδικάτων και εργατικών κομμάτων, μέχρι και τις εργατικές επαναστάσεις και εξεγέρσεις του 20ου αιώνα.

    Το να λέμε ότι μπορούν να ενσωματωθούν σε αυτό το προλεταριάτο μάζες που δεν έχουν περάσει ούτε το 1/10 αυτής της ιστορικής διαμόρφωσης είναι σκέτος παραλογισμός.

    Αν στο όνομα ενός ψευδεπίγραφου «ανθρωπισμού» δώσουμε το «αριστερό» άλλοθι στη Νέα Τάξη να διαλύσει, με ταξικά καθυστερημένες μάζες, το ευρωπαϊκό προλεταριάτο, δηλαδή την πρωτοπορία της ανθρωπότητας, τότε το εργατικό κίνημα παγκόσμια θα υποστεί την πιο μεγάλη ιστορική του ήττα.

    Από τη δυνατότητα του ευρωπαϊκού προλεταριάτου να υπερασπιστεί τις ιστορικές του κατακτήσεις, θα κριθεί το μέλλον του σοσιαλισμού στον πλανήτη, δηλαδή το μέλλον της ανθρωπότητας. Και από τη στάση απέναντι σε αυτό το ζήτημα θα κριθεί από την πλευρά ποιου στρατοπέδου πολεμάει ο καθένας…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: